SEE THIS WEBSITE IN ENGLISH

NOTE : SEE THIS WEBSITE IN ENGLISH

معرفی سایت بنده

به وبسایت رسمی بنده خوش آمدید. از این تاریخ به بعد با ما باشید با مطالب و مقالات و کتاب های پزشکی و پیراپزشکی در سایت خودتان :

www.salamatonline.com

بزرگترین سایت اطلاع رسانی پزشکی

مروری بر ایدز و راه های ابتلا به آن و درمان های رایج

از زمان آلوده شدن بدن به HIV تا بروز ایدز ممکن است ۶ ماه تا ده سال و یا بیش‌تر طول بکشد در این مدت گرچه فرد به ظاهر سالم به نظر می‌رسد، اما ناقل بیماری است و می‌تواند افراد دیگر را آلوده کند.AIDS مخفف عبارت «نشانگان نقص ایمنی اکتسابی» به زبان انگلیسی است. بر اثر تخریب یاخته‌های دستگاه ایمنی بدن ناشی از اچ آی وی، برخی بیماریها و عفونتها فرصت مبتلاء کردن انسان را پیدا می‌کنند که موجب نشانه‌ها و علائم متنوعی در بدن می‌شود. برخی از این نشانه‌ها اولین بار در سال ۱۹۸۱ میلادی در افراد بالغ جوانی دیده شد که دچار نقص‌های ایمنی مادرزادی نبودند و این تعجب پزشکان را برانگیخته بود. به همین لحاظ مجموعة این علائم را «نشانه‌های نقص ایمنی اکتسابی» یا ایدز نام نهادند، چون نمی‌توانستند آن را به بیماری مشخصی نسبت دهند و هنوز اچ.آی.وی شناخته نشده بود. بنابراین ایدز مرحله‌ای است که اچ.آی.وی مدتها (چندماه تا چند سال) در بدن حضور داشته و موجب تخریب اکثر یاخته‌های دستگاه دفاعی بدن شده است و فرد مبتلاء مستعد بروز بیماریهای عفونی، سرطانها و مشکلات دیگر می‌گردد.اهمیت اچ.آی.وی/ایدز معضلی پزشکی-بهداشتی است که ابعاد اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آن بسیار گسترده‌اند. از آغاز کشف اولین مبتلایان آن در خرداد سال ۱۳۶۰ تاآواخر سال ۱۳۸۳ در سراسر جهان بیش از ۶۳ میلیون نفر مبتلا شده‌اند و ۲۳ میلیون نفر فوت کرده‌اند. در حدود نیمی از کسانی که دچار ایدز هستند قبل از ۲۵ سالگی آلوده شده‌اند و بدون دارو اغلب قبل از ۳۵ سالگی می‌‌میرند. هر روز ۱۴۰۰۰ نفر جدید به مبتلایان اضافه می‌شود که نیمی زن هستند و نیز نیمی ۱۵ تا ۲۵ ساله هستند. زنان و دختران به دلائل زیستی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بیش از مردان در معرض خطر ابتلاء و آسیب ناشی از ایدز هستند. در کشور ايران تعداد افراد مبتلای ثبت شده ۱۱۹۳۰ نفر تا اول فروردین ماه ۱۳۸۴ است که در طی ۳ سال گذشته بیش از دو و نیم برابر شده است، و رشدی لگاریتمی از خود نشان می‌دهد. تخمین زده می‌شود که بین ۶۰ تا ۱۲۰ هزار نفر مبتلای ناشناخته در ايران حضور داشته باشند. بنابراین لازم است همه و به ویژه نوجوانان و جوانان آموزشهایی در راستای پیشگیری ببینند چون تاکنون واکسن و یا علاج قطعی برای این مشکل کشف نشده است و در آینده نزدیک نیز امکان‌پذیر نیست.

به ادامه مطلب مراجعه فرمایید.

آشنایی با انواع اختلالات اضطرابی

ـ اختلال اضطراب فراگیر یا منتشر (Generalized Anxiety Disorder) تركیبی از علائم زیر در این اختلال وجود دارد:

طپش قلب، تنگی نفس، اسهال، بی‌اشتهایی، سستی، سرگیجه، تعریق، بی‌خوابی، تكرر ادرار، لرزش، فقدان آرامش، مرطوب بودن كف دست، احساس گرفتگی گلو، نگرانی نسبت به آینده، گوش به زنگ بودن نسبت به محیط. باید توجه داشت ، در اضطراب فراگیر ، این نگرانی ها بدون وجود خطر واقعی ایجاد می شود.

۲ ـ اختلال هراس (Panic Disorder):

افراد مبتلا به این اختلال دچار حملات اضطرابی پیش‌بینی نشده‌ای می‌شوند كه ممكن است ظرف چند ثانیه تا چند ساعت ، حتی چند روز نوسان كند. مبتلایان به این اختلال می‌ترسند مبادا بمیرند، دیوانه شوند یا بی‌اختیار دست به كارهایی بزنند یا علائم روانی ـ حسی غیرمعمول نشان دهند. دیگر علائم اختلال اضطراب فراگیر نیز در این اختلال مشاهده می‌گردد.

۳ ـ ترس های اختصاصی یا ساده (Simple Phobia):

شایعترین نوع ترس است. در خانم ها بیشتر وجود دارد. یك نوع ترس غیرمنطقی است كه طی آن فرد از مواجهه با اشیاء، فعالیت ها و موقعیت های خاص همچون ترس از حیوانات، طوفان، بلندی، جراحت، خون و مرگ ، اجتناب می‌كند. در این موارد خود فرد متوجه افراطی و غیرمنطقی بودن ترس خویش است.

۴ ـ ترس از مكان های باز (Agorophobia):

افراد مبتلا به این اختلال از وارد شدن به موقعیت های ناآشنا هراس دارند. مثلاً از رفتن به فضای باز، مسافرت و حضور در ازدحام امتناع می‌كنند. این افراد از ترك كردن محیط منزل به شدت می ترسند. این اختلال در نوجوانی شروع می‌شود و این افراد معمولاً تجربه اضطراب جدایی را در دوران كودكی داشته‌اند.

۵ ـ ترس های اجتماعی (Social Phobia):

این نوع ترس از اواخر دوران كودكی یا اوائل نوجوانی شروع می‌شود. افراد مبتلا به این اختلال در مواجهه با دیگران احساس شرمساری می‌كنند و نگران اند كه دست ها و صدایشان نلرزد و صورتشان سرخ نشود. معمولاً از صحبت كردن و غذا خوردن در حضور جمع، ابراز وجود كردن، انتقاد كردن، اظهارنظر كردن و اشتباه كردن می‌ترسند.

۶ ـ اختلال وسواس (Obsessive-compulsive Disorder):

عبارت است از افكار یا اعمال غیر ارادی، تكراری و غیرمنطقی كه فرد برخلاف میل خود آن را تكرار می‌كند. این اختلال می‌تواند به‌صورت وسواس فكری، وسواس عملی یا وسواس فكری و عملی توام باشد.

در وسواس فكری، فرد نمی‌تواند فكری را از ذهنش خارج كند (مثل افكار پرخاشگری یا جنسی)، یعنی یك فكر، عقیده، احساس مزاحم و تكرار شونده وجود دارد.

در وسواس عملی فرد برای اجرای تكراری عملی خاص یا سلسله اعمالی خاص احساس اجبار می‌كند مثل شستن مكرر دست ها. فكر وسواسی موجب افزایش اضطراب شخص می شود درحالی‌كه عمل وسواسی اضطراب شخص را كاهش می‌دهد.

۷ ـ اختلال استرس پس از سانحه (PTSD: Post Troumatic Stress Disorder):

این اختلال قبلاً سندرم موج انفجار نامیده می‌شد. معمولاً با یك استرس شدید هیجانی كه شدت آن می‌تواند برای هركس آسیب‌رسان باشد همراه است از قبیل جنگ، بلا یا سوانح طبیعی مثل زلزله، مورد حمله یا تجاوز به عنف واقع شدن و تصادفات شدید.

وقتی انسانها تحت استرس قرار می‌گيرند ،‌ بيشتر به بيماری مبتلا می‌شوند

يك گيرنده تازه كشف شده در باکتری اشرشیا کلی نشان می دهد که چرا در شرايط استرس زا بيشتر بيمار مي‌شويم

دانشمندان مي‌گويند: با بررسي دقيق روي نوعي زنجيره باكتريايي موسوم به “Escherichia coli” مي‌توان تشريح كرد كه چرا وقتي مردم تحت استرس قرار مي‌گيرند،‌ بيشتر به بيماري مبتلا مي‌شوند.

محققان مركز پزشكي دانشگاه جنوب غربي تگزاس با انتشار مقاله‌اي در اين زمينه تصريح كردند: گيرنده تازه كشف شده، QseE نام دارد و در يك زنجيره مولد اسهال در باكتري ايكولي ساكن است. اين گيرنده سرنخ‌هاي استرس را از ميزبان باكتري احساس ‌كرده و به عامل بيماري زا كمك مي‌كند كه ميزبان را بيمار كند. اين گيرنده در واقع مولكولي است كه بر سطح يك سلول قرار دارد و اين سلول با مولكولهاي ديگر متصل است. مولكولهاي فوق اغلب به سلول علامت مي‌دهند كه يك عملكرد خاص را انجام دهد.

بر اساس اين مقاله كه در نشريه پيشرفتهاي آكادمي ملي علوم به چاپ رسيده است، دكتر وانيسا اسپرانديو، استاديار ميكروبيولوژي در دانشگاه تگزاس و محقق ارشد اين پژوهش مي‌گويد: گيرنده QseE يك عامل مهم در ايجاد بيماري است چون سرنخ‌هاي استرس را كه اين گيرنده از ميزبان درك مي‌كند، معمولا با مسموميت يا بروز عفونت در خون توام هستند. اين سر نخ‌ها اساسا اپي نفرين و فسفات هستند.

دكتر اسپرانديو در اين مقاله خاطرنشان كرد: بيماراني كه ميزان فسفات در روده آنها زياد است، بيشتر در معرض ابتلا به عفونت و چرك هستند كه علت اين امر بروز عفونت سيستماتيك ناشي از باكتري‌هاي روده‌اي است.

وي افزود: اگر ما بتوانيم دريابيم كه چطور باكتري‌ها اين سرنخ‌ها را احساس مي‌كنند، سپس قادر خواهيم شد كه با مداخله در اين فرايند مانع از بروز عفونت و در نتيجه بيماري شويم.

به گفته متخصصان، در حالت طبيعي ميليونها باكتري در بدن انسان وجود دارند كه به طور بالقوه خطرناك و مضر هستند. در مقاله جديد آمده است كه اين باكتري‌ها منتظر يك سيگنال يا علامت از طرف ميزبان هستند كه نشان مي‌دهد اين لحظه زمان مناسب براي آزاد كردن مواد سمي از جانب باكتري‌ها است. بدون وجود اين سيگنال‌ها باكتري‌ها بدون اينكه سلولها را عفوني و مبتلا كند از مجاري گوارشي عبور مي‌كنند و خطري فرد را تهديد نمي‌كند.

دانشمندان مي‌گويند: آنچه كه هنوز شناسايي نشده اين است كه چطور مي‌توان مانع از آزاد شدن اين مواد سمي در لحظه مشاهده سيگنال در بدن شد.

محققان متذكر شدند: بديهي است كه سيگنال‌هاي شيميايي زيادي بين ميزبان و باكتري‌هاي بدن وي وجود دارد اما ما در حال حاضر اطلاعات بسيار كمي درباره اين فرايندها داريم و براي رسيدن به هدف نهايي يعني جلوگيري از بروز بيماري در شرايط استرس بايد تحقيقات بيشتري را به انجام برسانيم.

۷۰ درصد تومورهای مغزی بدخیم هستند

به توده هایی كه درون جمجمه رشد می كند، تومور مغزی گفته می شود كه معمولا این توده ها از عناصر مختلفی كه داخل جمجمه قرار دارد مانند پوشش های مغزی، عروق مغز، سلول های نگاه دارنده مغز و سلول های عصبی تشكیل می شوند و بر حسب نوع، محل و نحوه رشد تغییراتی را ایجاد می كند. حمید رحمت، استاد دانشگاه علوم پزشكی تهران و رییس انجمن جراحان مغز و اعصاب ایران در گفتگو با ایسنا گفت: علل ایجاد تومور های مغزی همانند تومور های دیگر به خوبی مشخص نیست اما در بعضی مواقع ممكن است ویروس ها و یا ضربه در ایجاد آنها دخالت داشته باشد. نحوه رشد تومور های مغزی نیز بسته به نوع غده و محل شروع آن كاملاً متفاوت است. گاهی ممكن است یك غده مغزی سال ها طول بكشد تا به حجم و اندازه ای برسد كه باعث ایجاد علائم شود اما در بعضی از انواع دیگر نیز ممكن است حتی در عرض چند ماه یا حتی چند هفته موجب مرگ بیمار شود. رحمت با اشاره به اینكه شیوع سنی تومور های مغزی متفاوت است، گفت: در بعضی موارد دیده شده كه نوزاد هنگام تولد با تومور مغزی متولد می شود. در كودكان نیز یك نوع از تومور های مغزی شایع است. در جوانان و در سنین بالای عمر نیز تومور های مغزی دیده می شود از این رو تومور های مغزی شیوع سنی خاصی ندارد و بسته به نوع تومور در افراد مختلف دیده می شود.رحمت گفت: علائم تومور ها نیز بسته به نوع تومور و محل آن متفاوت است. اما در بیشتر مواقع با سردرد همراه است. سردرد در افراد جامعه بسیار شایع است و هر سردردی نمی تواند دلیل بر وجود تومور باشد به نحوی كه شاید كمتر از یك درصد بیمارانی كه سردرد های مداوم و مكرر دارند دچار تومور مغزی باشند. وی در ادامه افزود: برای اینكه بتوانیم سردرد های مربوط به تومور های مغزی را تشخیص دهیم باید به نكاتی توجه كنیم كه از جمله مهم ترین آنها، سردرد های صبح، هنگام بیدار شدن از خواب است كه به تدریج در طول روز بهتر می شوند. این سردرد ها در ابتدا ممكن است متناوب باشد اما به تدریج بر تعداد دفعات سردرد و شدت آن افزوده می شود. گاهی نیز با تهوع و استفراغ همراه است. برخی اوقات شروع تومور های مغزی با تشنج همراه است، گاهی نیز تومور های مغزی خود را به صورت ضعف اعصاب جمجمه ای یا دست و پا نشان می دهد. وی با اشاره به علائم تومورگفت: بدخلقی در كودكان از جمله علائم تومور های مغزی است كه به تدریج افزایش می یابد. عدم تعادل نیز از دیگر علائم تومور مغزی است. در طول زمان به علت زیاد شدن فشار داخل جمجمه ممكن است ورم ته چشم ایجاد شود كه در این حالت بر روی بینایی اثرگذار است. در بعضی موارد نیز ممكن است شروع ناراحتی ها با كاهش تدریجی یا متناوب بینایی در یك چشم یا هر دو همراه باشد. عضو فرهنگستان علوم پزشكی ایران گفت: خوشبختانه همه تومور های مغزی بدخیم نیستند بلكه برخی از انواع آنها خوش خیم هستند بدین معنا كه وقتی برداشته می شوند عود نمی كنند و یا با فاصله زمانی بسیار طولانی عود می كنند. اما در حدود ۷۰ درصد تومور های مغزی ممكن است بدخیم باشد.رحمت گفت: بعد از تشخیص تومور مغزی باید سعی شود كه حتی المقدور نوع تومور به وسیله بررسی های لازم مشخص شود. اگر تومور قابل دسترسی و برداشتن بود، بیمار تحت عمل جراحی قرار می گیرد. بعد از انجام آزمایش و مشخص شدن جنس تومور ممكن است كار های درمانی دیگری از قبیل پرتودرمانی یا شیمی درمانی و یا هر دو لازم باشد. چنانچه تومور مغزی عود كند برحسب نوع تومور و مدت زمانی كه طول كشیده تا تومور عود كند عمل مجدد یا روشهای درمانی دیگری پیشنهاد می شود.

خونريزي وهماتوم داخل مغزودرمان صدمات مغزي

خونريزي داخل مغزي ، خونريزي در داخل خود ماده مغز است. در صدماتي ديده مي شود که نيروي عظيمي در خارج روي قسمت کوچکي از سر اعمال مي شود. ( صدمه ناشي از گلوله يا چاقو ) ممکن است حاصل افزايش فشار خون سيستميک نيز باشد که سبب پارگي عروق مي شود.

يا پارگي آنوريسم کيسه اي و تومور هاي داخل جمجمه يا غير طبيعي بودن عروق مغز و يا عوارض درمان ضد انعقادي باشد و يا همراه اختلالات خوني مانند لوسمي ، هموفيلي ، آنمي آپلاستيک و کاهش تعداد پلاکت ها ( ترومبو ستيوپني ) باشد.

علايم:
ممکن است موزيانه باشد و علايم معمولاً به دنبال سردرد پديد مي آيند. درمان شامل مراقبت هاي حمايتي ،کنترل فشار داخل مغز وتجويز دقيق مايعات و داروهاي ضد فشار خون مي باشد.  مداخله جراحي ممکن است به علت قابل دسترس نبودن موضع خونريزي يا فقدان اطلاعات روشن در محل خونريزي امکان پذير نباشد و يا در بعضي موارد انجام جراحي و تخليه لخته خون و کنترل خونريزي ممکن باشد.

درمان صدمات مغزي:

بررسي وتشخيص وسعت آسيب به وسيله مايعات فيزيکي اوليه ومعاينات نرولوژيک مشخص مي شوند. CT اسکن و MRI  از وسايل تشخيص اوليه براي تصوير برداري هستند.

تمام درمانها مستقيماً متوجه نگهداري هوموستاز و پيشگيري از آسيب ثانويه مغزي مي باشد. اين درمانها عبارتند از : تثبيت عملکرد قلب و عروق و تنفس براي تامين خونرساني کافي به مغز و کنترل خونريزي مي باشد.

کنترل فشار داخل جمجمه اي :

اگر فشار داخل مغز بالا باشد خون رساني مغز را کاهش مي دهد. تامين اکسيژن کافي ، تجويز داروهايي که با مکانيسم خاص فشار و ادم داخل مغزي را کاهش مي دهند. بلند کردن

سر تخت و انجام جراحي به منظور تخليه لخته خون و ممکن است بيمار در بخش مراقبت هاي ويژه تحت مراقبت قرار گيرد

تامين مراقبت در منزل و جامعه و آموزش مددجو  براي مراقبت از خود :

اگر وضعيت جسماني بيمار امکان ترخيص به منزل را به او بدهد، بيمار و خانواده اش بايد در مورد محدوديت هاي مورد انتظار و عوارض بيماري آموزش داده شوند.

هشدار هاي مغزي و محدويت بيماران شامل :

-       کنترل سطح هوشياري بيمار وآگاهي او نسبت به زمان و مکان وشخص توسط همراهان ارزيابي شود.

-       در صورت هر گونه بي قراري و آژيتاسيون فوراً به پزشک معالج مراجعه نمايند.

-       هر گونه تغيير در سيکل خواب و بيداري بايد به پزشک اطلاع داده شود.

-       در صورت بروز تشنج و يا حرکات غير ارادي در بيمار بايد اطلاع داده شود.

-       هر گونه تغيير در رفتارهاي شخصيتي بيمار و عملکرد ادراکي بايد با پزشک معالج تماس گرفته شود.

-        داروهاي ضد تشنج را مصرف کنيد ممکن است 2-1 سال بعد از صدمه از داروهاي ضد تشنج استفاده کنيد.

-     توان بخشي بيمار ضربه مغزي از همان لحظه آسيب شروع مي شود و در منزل ادامه مي يابد. بسته به درجه آسيب پذيري بيمار ممکن است به مراکز توان بخشي و فيزيوتراپي ارجاع گردد. ممکن است بهبود وضعيت بيمار سه سال يا بيشتر به طول بکشد بيمار بايد برنامه توان بخشي را بعد از ترخيص ادامه دهد.

-       به علت بستري بودن طولاني مدت اين بيماران مراقبت هاي لازم از پوست و جلوگيري از زخم فشاري در بيماران به عمل آيد.

-       از مصرف سيگار و دخانيات خودداري شود و در صورت عدم ترک استفاده از سيگارهاي کم نيکوتين  و پيپ براي بيمار توصيه مي شود .

آموزش لازم در باره مراقبت ازمددجو در استراحت مطلق براي جلوگيري از بروز زخم فشاري :

بيماراني که به مدت طولاني در تخت بستري باشند در معرض ابتلا به زخم فشاري قرار دارند . که در اثر وارد آمدن فشار بالاتر ، از فشار عادي براي باز ماندن مويرگها به مدت طولاني دچار نکروز شده باشد.

سی تی اسکن (CT-SCAN)

دیدکلی
اگر با یک درخواست سی‌تی اسکن ، به بخش سی‌تی اسکن یک بیمارستان مراجعه کرده باشید، شاید برای شما این سوال پیش آمده باشد که فرو رفتن در یک دستگاه تونل مانند و بی حرکت ماندن برای مدتی در داخل آن شما را دچار دلهره می‌کند یا نه. آیا با توجه به اخبارهای رادیو و تلویزیون راجع به خطرات اشعه ایکس خطری شما را تهدید می‌کند یا نه؟ یا اینکه چگونه یک کارشناس رادیولوژی بعد از قرار دادن شما در داخل دستگاه خود به اتاق دیگری رفته و از پشت یک شیشه بزرگ و یک کامپیوتر چه کاری انجام می‌دهد و با بلندگو با شما صحبت می‌کند؟
تاریخچه
در سال 1917 میلادی یک ریاضیدان اتریشی به نام رادون (J.Radon) ثابت کرد که یک شیئی دو یا سه بعدی را می‌توان با گرفتن بی‌نهایت عکس از آن در جهات مختلف به تصویر کشید که پایه‌ای برای سی‌تی اسکن محسوب می‌شد. در سال 1956 دانشمندی به نام بارسول (Barcewell) نقشه خورشیدی از تصاویر شعاع‌ها درست کرد. در سال 1961 الدندرف (oldendorf) و در سال 1963 آلن کورمارک (Allencormarck) اندیشه‌هایی از سی‌تی اسکن را فهمیده و مدلهایی در حد آزمایشگاهی ساخته‌اند. در سال 1968 کول (kuhl) و ادواردز (Edwords) یک دستگاه اسکن مکانیکی برای تصویری از هسته ساخته‌اند که موفق بودند. اما نتوانستند کار خود را در حد رادیولوژی تشخیصی ، توسعه دهند. تا اینکه در سال 72-1970 اصول ریاضی گفته ‌شده توسط ریاضیدان انگلیسی (God feryhaunsfield) بکار گرفته شد و توانست یک دستگاه سی‌تی اسکن را بسازد و جهت مصرف بالینی معرفی کند. در سال 1979 جایزه نوبل بطور مشترک به پروفسور آلن کورمارک و گاد فری هانسفیلد تعلق گرفت.
سیر تحولی و رشد
مانند تمام رشته‌های تصویر گیری پزشکی (رادیولوژی) دستگاه‌های سی‌تی اسکن بطور مداوم تغییر کرده و بوسیله کارخانه‌ها و سازندگان مختلف پیش رفته است. دستگاه اولیه که بوسیله هانسفیلد و توسط شرکت EMI ساخته شده بود، فقط برای ارزیابی مغز طراحی شده بود، که دستگاه نسل اول یا EMI نام داشت. مدت‌ زمان کوتاهی نگذشت که نسل دوم دستگاه‌های سی‌تی اسکن با امکانات بیشتر به بازار آمد و نسل سوم این دستگاه‌ها با امکاناتی از جمله کم شدن زمان تصویر گیری معرفی شد. هم ‌اکنون نسل چهارم با سرعت خیلی بالا و امکانات بهینه و نتایج عالی موجود می‌باشد.
ساختمان یک دستگاه سی‌تی اسکن
یک دستگاه اسکن توموگرافی کامپیوتری از یک میز برای قرار گرفتن بدن بیمار ، یک گانتری که سر بیمار در آن قرار می‌گیرد، یک منبع تولید اشعه ایکس ، سیستمی برای آشکار کردن تشعشع خارج ‌شده از بدن ، یک ژنراتور اشعه ایکس ، یک کامپیوتر برای بازسازی تصویر و کنسول عملیاتی که تکنولوژیست رادیولوژی بر آن قرار می‌گیرد، تشکیل شده است.
اصول کار دستگاه سی‌تی اسکن
پس از اینکه بدن بیمار بر روی میز و سر آن در گانتری قرار گرفت و شرایط دستگاه بر حسب ناحیه مورد تصویر برداری تنظیم شد، یک دسته پرتو ایکس توسط کولیماتور (محدودکننده دسته اشعه) به صورت یک باریکه در آمده و از بدن بیمار رد می‌شود (پالس می‌شود). مقداری از انرژی اشعه هنگام عبور از بدن جذب و باقیمانده اشعه با عنوان پرتو خروجی که از بدن بیمار عبور می‌کند توسط آشکار سازی که مقابل دسته پرتو ایکس قرار دارد، اندازه ‌گیری شده و بعد از تبدیل به زبان کامپیوتری در حافظه کامپیوتر ذخیره می‌شود. بلافاصله پس از اینکه اولین پالس اشعه بطرف بیمار فرستاده و اندازه‌گیری شد و لامپ اشعه ایکس یک حرکت چرخشی بسیار کم انجام داد، دسته پرتو ایکس دوباره پالس شده ، مجددا اندازه‌گیری می‌شود و در حافظه کامپیوتر ذخیره می‌گردد.

این مرحله چند صد یا چند هزار بار بسته به نوع دستگاه تکرار می‌شود تا تمام اطلاعات مربوط به عضو مورد نظر در حافظه کامپیوتر ذخیره شود. کامپیوتر میزان اشعه‌ای را که هر حجم معینی از بافت جذب می‌کند، اندازه ‌گیری می‌کند. این حجم بافتی را واکسل (Voxel) می‌نامند که مشابه چند میلیمتر مکعب از بافت بدن می‌باشد. در سی ‌تی ‌اسکن یک لایه مقطعی از بدن به این واکسلهای ریز تقسیم می‌شود، که با توجه به مقدار جذب اشعه‌ای که توسط هر کدام از این واکسلها صورت می‌گیرد، یک شماره نسبت داده می‌شود. این شماره‌ها نیز بر روی تصویر که بر صفحه تلویزیون مانند کامپیوتر می‌افتد، یک چگالی با معیار خاکستری (از سفید تاسیاه) اختصاص داده می‌‌شود.

نمایش هر کدام از واکسلها را بر روی مونیتور یک پیکسل (Pixl) می‌گویند. یعنی واکسلها حجم سه بعدی و پیکسلها دو بعدی می‌باشند و هر چه تعداد پیکسلها بر روی مونیتور بیشتر باشد تصویر واضح‌تر و قابل تفکیک‌تر است. اعدادی که با توجه به مقدار جذب اشعه به هر بافت اختصاص داده می‌شود، را اعداد سی ‌تی یا اعداد هانسفیلد می‌نامند. بطور مثال بافت چربی کمتر از بافت عضلانی و بافت عضلانی کمتر از بافت استخوانی اشعه را جذب می‌کند. بنابراین بطور مثال استخوان 400+ ، آب صفر و چربی 50 و هوا 500 می‌باشد که هر چه مقدار این اعداد کمتر باشد، بر روی فیلم سی‌تی اسکن آن قسمت طبق معیار خاکستری بیشتر به سمت سیاهی تمایل دارد و برعکس هرچه عدد سی‌ تی مثل استخوان بالا باشد تصویر به سمت سفیدی تمایل دارد. گاهی برای مشخص ‌تر شدن اعضایی که دارای چگالی شبیه به هم هستند از مواد کنتراست‌ زا استفاده می‌شود که تفاوت را به خوبی مشخص کند.

کاربرد

    * تشخیص بیماریهای مغز و اعصاب
    * چون سی ‌تی اسکن می‌تواند تفاوت بین خون تازه و کهنه را به تصویر بکشد، به همین دلیل برای نشان دادن موارد اورژانس بیماریهای مغزی بهترین کاربرد را دارد.
    * بیمارهای مادر زادی مانند بزرگی یا کوچکی جمجمه .
    * تشخیص تومورهای داخل جمجمه‌ای و خارج مغزی .
    * خونریزی در قسمت‌های مختلف مغز و سکته‌های مغزی .
    * تشخیص بیماری اعضای داخل شکمی مانند کبد ، لوزالمعده ، غدد فوق کلیوی.

علل بروز آنوریسم داخل جمجمه‌ای

علل این بیماری ناشناخته است. ممکن است به علل مادرزادی ، ضربه ، آرتروسکلروز و بیماری هیپرتانسیو ایجاد شود. 90 درصد آنوریسمها مادرزادی است و 80 درصد آنها روی حلقه ویلیس است. شایع ترین محل درگیری شریان کاروتید ، شریان مغزی قدامی ، رابطه دهنده قدامی و شریانهای میانی مغز می‌باشد. بعضی اوقات این آنوریسمها سست شده و تراوش پیدا می‌کنند و یا پاره می‌گردند و سبب خونریزی به داخل فضای زیر عنکبوتیه می‌گردند. این حالت را خونریزی زیر عنکبوتیه گویند.
تظاهرات بالینی
معمولا آنوریسم بدون علامت است، تا زمانی که پاره شود. گهگاهی نشانه‌های اخطار دهنده خفیف مثل سر درد جزیی ، سر گیجه ، غش کردن وجود دارد. آغاز خونریزی معمولا ناگهانی است. فرد ، سردرد ناگهانی و شدید را معمولا در ناحیه پس سری و غالبا همراه با استفراغ تجربه می‌کند.

ممکن است بلافاصله هوشیاری‌اش را از دست داده و به حالت کوما برود و یا ممکن است تشنج عمومی اتفاق افتد. اغلب علائمی از تحریک مننژ (مثل سفتی گردن ، درد رانها و پشت) بواسطه وجود خون در فضای زیر عنکبوتیه وجود دارد. نقص و آسیب عصبی کانون ، شامل درگیری اعصاب جمجمه‌ای (معمولا اعصاب سوم ششم) و ضعف حرکتی (مونوپارزیس یا همی پارزیس) آشکار می‌شود.
ارزیابی تشخیص
سی تی اسکن ، پونکسیون لومبر و آنژیوگرافی (عکسبرداری از عروق و شریانهای مغز) برای تشخیص بیماری آنوریسم داخل جمجمه‌ای صورت می‌گیرد.
درمان
با افزایش مایعات خون یا بالا بردن فشار خون یا حجم آن ، می‌توان اثر شدید اسپاسم عروقی را به حداقل رساند. فشارخون سیستولیک بین 100 و 150 میلیمتر جیوه نگه داشته می‌شود. معمولا سرم آلبومین آنفوزیون می‌شود. این کلوئید به حفظ حجم داخل عروقی بالا از طریق اسمز کمک کرده و سبب رقیق شدن خون می‌گردد.

پایین بودن هماتوکریت ، منعکس کننده کاهش غلظت خون است. وقتی خون رقیق است راحت تر در عروق جریان پیدا می‌کند. اگر با افزایش حجم ، فشار خون بالا نرفت، ممکن است از وازوپرسورها استفاده شود. برای کاهش ICP غالبا محدودیت مایعات ، تجویز دگزامتازون (دکادرون) و عوامل اسموتیک ، بالا بردن سر تخت به اندازه 20 تا 30 درجه و حفظ راه هوایی برای جلوگیری از افزایش PCO2 صورت می‌گیرد.
تدابیر جراحی
گشاد شدن عروق مغزی یا آنوریسم را به توسط جراحی با یک گیره فلزی یا بخیه عروق جهت جلوگیری از خطر خونریزی مجدد می‌توان رفع کرد و به درمان بیماری پرداخت.

حاملگي‌ خارج‌ رحمي‌ ectopic pregnancy

حاملگي خارج رحمي عبارت است از حاملگي در خارج از رحم . شايع ترين جايي كه حاملگي خارج رحمي رخ مي دهد لوله هاي رحمي هستند كه از تخمدان به رحم كشيده شده اند. ساير جاها عبارتند از تخمدان ، گردن رحم ، يا اصولاً خارج از دستگاه تناسلي و در حفره شكم . از نظر آماري حدود 1 از هر 100 حاملگي در خارج از رحم رخ مي دهد.
علايم شايع
مراحل اوليه :
عدم وقوع قاعدگي يا نامنظمي زمان قاعدگي
لكه بيني يا خونريزي بدون توجيه
درد يا دل پيچه در قسمت پايين شكم
ندرتاً درد در شانه
مراحل انتهايي :
درد شكمي شديد و تند و تيز به صورت ناگهاني در اثر پارگي لوله رحمي
منگي ، غش ، و شوك (رنگ پريدگي ، تند شدن ضربان قلب ، پايين افتادن فشار خون و عرق سرد). اين علايم گاهي ممكن است قبل از درد يا همراه آن رخ دهند.
علل
تخمكي كه از تخمدان رها شده در خارج از رحم با اسپرم لقاح مي يابد و در جايي خارج از رحم ، كه معمولاً لوله رحمي است ، كاشته مي شود. با بزرگ شدن رويان كاشته شده ، لوله رحمي كش آمده و پاره مي شود و خونريزي داخلي خطرناكي كه جان زن را به خطر مي اندازد رخ مي دهد.
عوامل افزايش دهنده خطر
استفاده از دستگاه جلوگيري از حاملگي كه داخل رحم كار گذاشته مي شود (آي. يو.دي ).
سابقه عفونت هاي شكمي يا لگني
وجود چسبندگي ها (رشته هاي بافت جوشگاهي ) در اثر اعمال جراحي قبلي
سابقه حاملگي در لوله هاي رحمي
سابقه جراحي بر روي لوله هاي رحمي يا رحم
سابقه آندومتريت (التهاب آندومتريوم، بافت پوشاننده سطح داخلي رحم)
وجود ناهنجاري در رحم
پيشگيري
از روشي غير از آي يودي براي جلوگيري از حاملگي استفاده شود.
در صورت بروز هر گونه عفونت لگني ، سريعاً براي درمان مراجعه شود.
عواقب مورد انتظار
حاملگي خارج رحمي نمي تواند كامل شود يا جنيني را بپروراند كه توانايي زندگي داشته باشد. پاره شدن حاملگي خارج رحمي يك اورژانس است و بايد فوراً درمان شود. با تشخيص زود هنگام و انجام عمل جراحي ، احتمال بهبود كامل زياد است . در 85%-50% از بيماران ، حاملگي هاي بعدي طبيعي هستند.
عوارض احتمالي
عفونت
كم شدن توانايي باروري
از دست دادن اعضايي از دستگاه تناسلي در اثر دشوار بودن عمل جراحي
شوك و مرگ در اثر خونريزي داخلي
درماناصول كلي
- اقدامات تشخيصي ممكن است شامل موارد زير باشند: حاملگي ؛ سونوگرافي ؛ كولدوسنتز (نمونه برداري از مايع لگني با استفاده از يك سوزن كه به سقف مجراي تناسلي در عقب وارد مي شود)؛ لاپاروسكوپي (سوراخ هاي كوچكي در شكم ايجاد مي شوند و از راه آنها وسايل لازم براي ديدن و درآوردن حاملگي خارج رحمي وارد مي شوند)؛ D&C (گشاد كردن و تراشيدن رحم با وسيله اي به نام كورت )؛ و لاپاراتومي (عمل جراحي باز) تفحصي .
- شايد بتوان ارزيابي و درمان را بدون بستري كردن بيمار به انجام رساند.
- البته براي انجام عمل جراحي و مراقبت هاي حمايتي نياز است كه بيمار بستري شود. امكان دارد تزريق خون نيز ضرورت يابد.
- عمل جراحي براي درآوردن رويان در حال رشد، جفت ، و هر گونه بافت آسيب ديده . اگر نتوان لوله رحمي را ترميم نمود، اجباراً در آورده خواهد شد. حاملگي طبيعي با لوله رحمي باقيمانده (در طرف مقابل ) امكان پذير است . پس از عمل جراحي :
- بعد از 24 ساعت مي توان روي بخيه ها را شست .
- براي رفع درد از گرما استفاده كنيد. مي توانيد يك صفحه گرم كننده يا شيشه آب داغ را روي شكم يا كمر قرار دهيد. حمام آب داغ نيز باعث تخفيف ناراحتي و شل شدن عضلات مي شود. براي اين كار، 15-10 دقيقه در وان آب داغ بنشينيد. هرچند بار كه لازم باشد اين كار را تكرار كنيد.
داروها
در بعضي از موارد كه حاملگي خارج رحمي زود تشخيص داده مي شود، هنوز پاره نشده باشد، يا به حالت مزمن درآمده باشد مي توان از داروي متوتروكسات (كه در شيمي درماني نيز استفاده مي شود) بهره جست . اين دارو در حذف بافت حاملگي مؤثر است . اگر تصميم به تجويز اين دارو گرفته شود، برنامه ريزي و پيگيري دقيق بيمار ضرورت دارد.
پس از عمل جراحي ممكن است داروهاي ضد بارداري از گروه داروهاي ضدالتهابي غير استروييدي يا مخدرها براي 7-2 روز تجويز شوند.
در صورت وجود عفونت آنتي بيوتيك تجويز مي شود.
مكمل هاي آهن براي كم خوني
فعاليت
فعاليت هاي عادي خود، از جمله كار، را در زودترين زمان ممكن از سر گيرد. دوره نقاهت لاپاروسكوپي عموماً سريع تر از لاپاروتومي است .
تا زمان ترميم كامل كه در پيگيري مشخص خواهد شد بايد از مقاربت جنسي خودداري شود.
رژيم غذايي
رژيم غذايي خاصي توصيه نمي شود
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم حاملگي خارج رحمي داريد، خصوصاً علايم پارگي آن را. بلافاصله اورژانس را خبر كنيد.
اگر يكي از موارد زير پس از جراحي رخ دهد:
ـ خونريزي شديد از را مجراي تناسلي (تامپون هر ساعت كاملاً آغشته به خون شود).
ـ علايم عفونت ، مثل تب ، لرز، سردرد، منگي ، يا دردهاي عضلاني
ـ زياد شدن دفعات ادرار كه بيش از يك ماه طول بكشد. اين ممكن است علامتي از تحريك يا عفونت مثانه در اثر جراحي باشد.