حاملگي خارج رحمي عبارت است از حاملگي در خارج از رحم . شايع ترين جايي كه حاملگي خارج رحمي رخ مي دهد لوله هاي رحمي هستند كه از تخمدان به رحم كشيده شده اند. ساير جاها عبارتند از تخمدان ، گردن رحم ، يا اصولاً خارج از دستگاه تناسلي و در حفره شكم . از نظر آماري حدود 1 از هر 100 حاملگي در خارج از رحم رخ مي دهد.
علايم شايع
مراحل اوليه :
عدم وقوع قاعدگي يا نامنظمي زمان قاعدگي
لكه بيني يا خونريزي بدون توجيه
درد يا دل پيچه در قسمت پايين شكم
ندرتاً درد در شانه
مراحل انتهايي :
درد شكمي شديد و تند و تيز به صورت ناگهاني در اثر پارگي لوله رحمي
منگي ، غش ، و شوك (رنگ پريدگي ، تند شدن ضربان قلب ، پايين افتادن فشار خون و عرق سرد). اين علايم گاهي ممكن است قبل از درد يا همراه آن رخ دهند.
علل
تخمكي كه از تخمدان رها شده در خارج از رحم با اسپرم لقاح مي يابد و در جايي خارج از رحم ، كه معمولاً لوله رحمي است ، كاشته مي شود. با بزرگ شدن رويان كاشته شده ، لوله رحمي كش آمده و پاره مي شود و خونريزي داخلي خطرناكي كه جان زن را به خطر مي اندازد رخ مي دهد.
عوامل افزايش دهنده خطر
استفاده از دستگاه جلوگيري از حاملگي كه داخل رحم كار گذاشته مي شود (آي. يو.دي ).
سابقه عفونت هاي شكمي يا لگني
وجود چسبندگي ها (رشته هاي بافت جوشگاهي ) در اثر اعمال جراحي قبلي
سابقه حاملگي در لوله هاي رحمي
سابقه جراحي بر روي لوله هاي رحمي يا رحم
سابقه آندومتريت (التهاب آندومتريوم، بافت پوشاننده سطح داخلي رحم)
وجود ناهنجاري در رحم
پيشگيري
از روشي غير از آي يودي براي جلوگيري از حاملگي استفاده شود.
در صورت بروز هر گونه عفونت لگني ، سريعاً براي درمان مراجعه شود.
عواقب مورد انتظار
حاملگي خارج رحمي نمي تواند كامل شود يا جنيني را بپروراند كه توانايي زندگي داشته باشد. پاره شدن حاملگي خارج رحمي يك اورژانس است و بايد فوراً درمان شود. با تشخيص زود هنگام و انجام عمل جراحي ، احتمال بهبود كامل زياد است . در 85%-50% از بيماران ، حاملگي هاي بعدي طبيعي هستند.
عوارض احتمالي
عفونت
كم شدن توانايي باروري
از دست دادن اعضايي از دستگاه تناسلي در اثر دشوار بودن عمل جراحي
شوك و مرگ در اثر خونريزي داخلي
درماناصول كلي
- اقدامات تشخيصي ممكن است شامل موارد زير باشند: حاملگي ؛ سونوگرافي ؛ كولدوسنتز (نمونه برداري از مايع لگني با استفاده از يك سوزن كه به سقف مجراي تناسلي در عقب وارد مي شود)؛ لاپاروسكوپي (سوراخ هاي كوچكي در شكم ايجاد مي شوند و از راه آنها وسايل لازم براي ديدن و درآوردن حاملگي خارج رحمي وارد مي شوند)؛ D&C (گشاد كردن و تراشيدن رحم با وسيله اي به نام كورت )؛ و لاپاراتومي (عمل جراحي باز) تفحصي .
- شايد بتوان ارزيابي و درمان را بدون بستري كردن بيمار به انجام رساند.
- البته براي انجام عمل جراحي و مراقبت هاي حمايتي نياز است كه بيمار بستري شود. امكان دارد تزريق خون نيز ضرورت يابد.
- عمل جراحي براي درآوردن رويان در حال رشد، جفت ، و هر گونه بافت آسيب ديده . اگر نتوان لوله رحمي را ترميم نمود، اجباراً در آورده خواهد شد. حاملگي طبيعي با لوله رحمي باقيمانده (در طرف مقابل ) امكان پذير است . پس از عمل جراحي :
- بعد از 24 ساعت مي توان روي بخيه ها را شست .
- براي رفع درد از گرما استفاده كنيد. مي توانيد يك صفحه گرم كننده يا شيشه آب داغ را روي شكم يا كمر قرار دهيد. حمام آب داغ نيز باعث تخفيف ناراحتي و شل شدن عضلات مي شود. براي اين كار، 15-10 دقيقه در وان آب داغ بنشينيد. هرچند بار كه لازم باشد اين كار را تكرار كنيد.
داروها
در بعضي از موارد كه حاملگي خارج رحمي زود تشخيص داده مي شود، هنوز پاره نشده باشد، يا به حالت مزمن درآمده باشد مي توان از داروي متوتروكسات (كه در شيمي درماني نيز استفاده مي شود) بهره جست . اين دارو در حذف بافت حاملگي مؤثر است . اگر تصميم به تجويز اين دارو گرفته شود، برنامه ريزي و پيگيري دقيق بيمار ضرورت دارد.
پس از عمل جراحي ممكن است داروهاي ضد بارداري از گروه داروهاي ضدالتهابي غير استروييدي يا مخدرها براي 7-2 روز تجويز شوند.
در صورت وجود عفونت آنتي بيوتيك تجويز مي شود.
مكمل هاي آهن براي كم خوني
فعاليت
فعاليت هاي عادي خود، از جمله كار، را در زودترين زمان ممكن از سر گيرد. دوره نقاهت لاپاروسكوپي عموماً سريع تر از لاپاروتومي است .
تا زمان ترميم كامل كه در پيگيري مشخص خواهد شد بايد از مقاربت جنسي خودداري شود.
رژيم غذايي
رژيم غذايي خاصي توصيه نمي شود
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم حاملگي خارج رحمي داريد، خصوصاً علايم پارگي آن را. بلافاصله اورژانس را خبر كنيد.
اگر يكي از موارد زير پس از جراحي رخ دهد:
ـ خونريزي شديد از را مجراي تناسلي (تامپون هر ساعت كاملاً آغشته به خون شود).
ـ علايم عفونت ، مثل تب ، لرز، سردرد، منگي ، يا دردهاي عضلاني
ـ زياد شدن دفعات ادرار كه بيش از يك ماه طول بكشد. اين ممكن است علامتي از تحريك يا عفونت مثانه در اثر جراحي باشد.

وضع حمل معمولا به صورت زايمان طبيعي و برحسب نياز به طريقه سزارين يا با استفاده از فوسپس و اكيوم انجام مي شود. انجام گرفتن زايمان با روش هاي غير طبيعي گرچه غالبا جان مادر و نوزاد را انجات مي دهد، لكن خالي از خطر نيست. علي رغم كوشش هاي فراوان براي كاهش مرگ و ميز و صدمات ناشي از سزارين، فورسپس يا واكيوم هنوز عوارض استفاده از اين طريق نسبت به زايمان طبيعي افزايش چشمگير دارد. بر طبق مطالعات انجام شده ميزان مرگ و ميز به دنبال سزارين نسبت به زايمان طبيعي 4-3 برابر است.از آنجا كه سزارين واستفاده از فورسيس يا واكيوم بعضا بدون نياز واقعي مورد استفاده قرار گرفته، تحقيقي در خصوص شيوع و علل سزارين، فورسپس يا واكيوم و عوامل دموگرافيك مؤثر بر آنان در سطح شهر تهران به روش قطعي زماني (Cross-sectional) انجام شد مطالعه حاضر به مدت 15 شبانه روز به صورت همزمان در كليه بيمارستان هاي شهر تهران- اعم از دولتي خصوصي، خيريه و نظامي - بر روي 6394 زايمان مورد به مورد صورت گرفته است.در اين مطالعه، شيوع زايمان طبيعي 70.8 درصد، سزارين 25.7 درصد و استفاده از فورسپس يا واكيوم 3.6 درصد به دست آمد و تجزيه و تحليل اطلاعات حاصل به روش آزمون استقلال با ملاك X2 ارتباط معناداري بين نوع زايمان با شغل، محل زندگي، سن ، قوميت و تحصيلات مادر و نوع بيمارستان نشان داد.شايع ترين علل انجام سزارين به ترتيب سزارين تكراري، عدم تطابق سر جنين با لگن مادر، عدم پيشرفت زايماني، زجر جنين، زايمان انتخابي، نمايش غير طبيعي جنين و خونريزي مادر به دست آمد.شايع ترين علل استفاده از فورسپس يا واكيوم به ترتيب طولاني شدن مرحله دوم زايمان انتخابي- عدم همكاري مادر و زجر جنين به دست آمد. شيوع سزارين، استفاده از فورسپس يا واكيوم و سزارين انتخابي در بيمارستان هاي خصوصي نسبت به ساير بيمارستان هاي شهر تهران افزايش چشمگيري را نشان مي دهد. با نظر به اين كه ميزان مرگ و ميز و عوارض زايمان ناشي از سزارين و استفاده از فورسپس يا واكيوم بيش تر است و از طرفي هزينه زايمان سزارين نسبت به زايمان طبيعي فوق العاده زيادتر است، لذا بررسي و نظارت و كنترل بيش تر وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكي بر بيمارستان هاي خصوصي شهر تهران ضرورت دارد

سرطان “گردن رحم” يكي از شايع‌ترين علل مرگ ناشي از سرطان در زنان است در حاليكه در صورت تشخيص به موقع، قابل درمان است. معاينات منظم و دوره‌اي آزمايش “پاپ اسمير” يكي از موثرترين اقدامات پيشگيرانه سرطان رحم و الگويي موفق در كاهش ميزان بروز و تلفات ناشي از اين نوع سرطان بشمار مي رود.
گردن رحم  يا  Cervix‬ قسمتي از دستگاه تناسلي زنان است و ناحيه باريك و تحتاني رحم را كه به مهبل باز مي‌شود، شامل مي‌شود.
سرطان گردن رحم نوعي بيماري است كه در آن رشد بافت بدخيم از ناحيه گردن رحم نشات مي‌گيرد و بطور نامنظم و
فزاينده‌اي تكثير و منجر به ريزش آن مي‌شود
 
سرطان گردن رحم دومين سرطان شايع دستگاه تناسلي زنان و پنجمين سرطان پس از سرطان‌هاي “ريه، پستان، روده و جسم رحم” در جهان است كه حدود شش درصد كل سرطان زنان را تشكيل مي‌دهد.
با توجه به سلولي كه دچار ريزش و سرطان شده، اشكال مختلفي از سرطان گردن رحم وجود دارد كه هر كدام نشانه‌ها و عوارض خاص خود را دارند.
شايع‌ترين اشكال سرطان گردن رحم به شرح زير است.
‪ (۱‬سرطان “بافت بشره‌اي” يا “سنگفرشي”Squamous cell carcinoma‬
اين سرطان از شايع‌ترين انواع سرطان گردن رحم است كه حدود ‪ ۷۵‬درصد اشكال اين نوع سرطان را تشكيل مي‌دهد.
اين سرطان از ياخته‌هاي مفروش لايه سطحي گردن رحم شروع مي‌شود و رشد نسبتا آهسته‌اي دارد و اغلب ماهها و سالها طول مي‌كشد تا به بافتهاي اندام‌هاي مجاور سرايت كند.
بيشتر مبتلايان اين نوع سرطان، زنان ‪ ۴۰‬تا ‪ ۶۰‬ساله هستند.
‪ (۲‬سرطان غدد مترشحه مخاطي ( ‪.(Adenocarcinoma‬
اين نوع سرطان گردن رحم معمولا در زير بافت پوششي گردن رحم رشد مي‌كند و معمولا بين سنين ‪ ۲۵‬تا ‪ ۴۰‬سالگي ديده مي‌شود.
همه انواع تغييرات ياخته‌هاي گردن رحم، بدخيم (سرطاني) نيستند.
در زناني كه ياخته‌هاي گردن رحم آنها دچار تغييرات غير سرطاني شده‌اند، اغلب نتيجه عفونت و يا تورم آن است كه در اصطلاح آسيب شناسي به آن “ديسپلازي Dysplasia‬مي‌گويند.
ديسپلازي گردن رحم عامل سرطان نيست، اما اطلاعات باليني و آماري آن را عامل مقدماتي براي سرطاني شدن گردن رحم تلقي مي‌كنند.
اين تغييرات اغلب در سنين ‪ ۲۵‬تا ‪ ۳۵‬سالگي ظاهر مي‌شود.
ياخته‌هاي ديسپلازي گردن رحم از نظر شكل در زير ميكروسكوپ شبيه ياخته‌هاي سرطاني هستند، ولي مانند ياخته‌هاي سرطاني مهاجم نيستند و به بافتهاي مجاور آسيبي نمي‌رسانند.
علايم هشداردهنده سرطان گردن رحم
‪ -۱‬در مراحل ابتدايي هيچ نشانه‌اي ندارد.
‪-۲‬خونريزي غير طبيعي (خونريزي ممكن است در فاصله بين عادت ماهانه شروع و قطع شود)
‪- ۳‬خونريزي هنگام معاينه پزشكي اندامهاي تناسلي
‪- ۴‬سختي، درد و يا خونريزي به هنگام نزديكي
‪- ۵‬ عفونت‌هاي مكرر مهبل
‪- ۶‬درد به هنگام ادرار
‪- ۷‬طولاني شدن بيش از حد معمول عادت ماهانه و يا خونريزي بيش از حد ،ازدياد ترشحات مهبل (زرد، بدبوي)
‪ -۹‬درد كمر
در شرايطي كه سرطان گردن رحم مهاجم و به ديگر اندامها گسترش يافته باشد علاوه بر نشانه‌هاي فوق، علايمي مانند يبوست، مشاهده خون در ادرار، گرفتگي مجراي ادرار، باز شدن غير طبيعي گردن رحم و كم خوني ظاهر مي‌شود.
سبب شناسي( سرطان‌زايي گردن رحم )
عامل مستعد و پيشتاز در تظاهر سرطان گردن رحم مانند هر سرطان ديگري به هم خوردن نظم تقسيم ياخته‌ها است.
تحقيقات آماري و باليني روند بدخيمي بيماري سرطان رحم را با عوامل زير مرتبط مي‌دانند.
الف- سرطان گردن رحم ارتباط شناخته شده‌اي با آلودگي ويروس “پاپيلوماي انساني”(Human Papilloma (Virus‬ دارد.
اين ويروس از طريق رابطه جنسي منتقل مي‌شود و شرايط رفتاري ناسالم جنسي، احتمال آلودگي به آن را افزايش مي‌دهدو اغلب به عنوان يك پيامد عفونت ويروسي تلقي مي‌شود.
ويروسهاي پاپيلوماي انساني ويروسهاي القاكننده سرطان هستند كه قابليت تغيير دادن شكل سلولي را دارند و در نتيجه منجر به تكثير خارج از كنترل سلول‌هاي سرطاني مي‌شوند. اين تكثير فزاينده موجب تومور يا سرطان مي‌شود. ويروسهاي پاپيلوماي انساني مجاري تناسلي به دو دسته “كم خطر” و “پر خطر” تقسيم مي‌شوند و تنها گروه “پر خطر” ويروس پاپيلوماي انساني مجاري تناسلي، توانايي ايجاد ديسپلازي و يا سرطان گردن رحم را دارند.
ب- ضعف سيستم ايمني به ويژه به صورت اكتسابي (بيماري ايدز) و مصرف داروهاي سركوب ايمني (‪ immuno  (suppressor‬عامل مستعدكننده در ابتلا به سرطان دهانه رحم هستند.
ج- شروع روابط جنسي در سنين پايين
تظاهر سرطان گردن رحم در سنين بلوغ و زير ‪ ۱۸‬سال بسيار نادر و در سنين ‪ ۴۰‬تا ‪ ۵۵‬سالگي، احتمال ابتلا به آن روندي يكنواخت دارد.
زنان بالاي ‪ ۵۵‬سال بيشتر در معرض خطر ابتلاء به سرطان گردن رحم قرار دارند و بايد بيشتر متوجه علايم هشداردهنده اين بيماري باشند.
د -نزديكي با افراد متفاوت
ح -نزديكي با فردي كه با افراد مختلف ارتباط دارد
و -بيماريهاي مقاربتي
ض- سابقه عفونت‌هاي ناشي از بيماريهاي مقاربتي، احتمال ابتلاء به سرطان گردن رحم را افزايش مي‌دهد.
ه- استفاده طويل‌المدت از قرص‌هاي جلوگيري از حاملگي
ط -اعتياد به دخانيات
 ي - زايمان‌هاي متعدد

به ادامه مطلب مراجعه فرمایید.
ادامه مطلب